พระตำหนักปางตอง

   นอกจากแหล่งท่องเที่ยงที่งดงามและสำคัญอย่างเช่น อ่างเก็บน้ำโครงการพระราชดำริปางตอง 2 หรือ ปางอุ๋ง แล้ว ยังมีสถานที่หนึ่งที่สวยงามไม่แพ้กันอย่าง พระตำหนักปางตอง หรือ โครงการศูนย์บริการและพัฒนาที่สูงปางตองตามพระราชดำริตั้งอยู่ที่ ตำบลหมอกจำแป่อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน ซึ่งสถานที่ดังกล่าวถูกสร้างขึ้นตามแนวพระราชดำริ เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้และแหล่งศึกษาของชาวบ้าน โดยใช้เนื้อที่กว่า 5,353 ไร่ ก่อสร้างเมื่อ พ.ศ. 2523 โดยเริ่มมาจากพระราชดำริ ของพระบามสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพล อดุลยเดช รัชกาลที่ 9 ทรงเลือกพื้นที่สำหรับแหล่งศึกษาวิถีชีวิต การปลูกพืช เลี้ยงสัตว์เมืองหนาว แก่ชาวบ้าน ชาวไทใหญ่ ชาวกะเหรี่ยง และชาวจีนฮ่อ ซึ่งดำรงอาชีพโดยการตัดไม้และปลูกฝิ่น ซึ่งส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศอย่างมาก โดยโครงการดังกล่าวเพื่อให้ชาวบ้านหันมาทำไร่นา ปลูกพืช โดยไม่ทำลายธรรมชาติ

ภายในโครงการประกอบด้วยจุดต่างๆดังนี้ ศาลทหารเสือ และศาลมหาราช ซึ่งตั้งอยู่ก่อนที่ถึงจุดพระตำหนักโดย นักท่องเที่ยวสามารถเข้ามาสักการะเพื่อความเป็นสิริมงคลซึ่งศาลมหาราชนี้สร้างขึ้นเพื่อถวายแก่องค์สมเด็จพระนเรศวรมหาราช ที่พระองค์ทรง กรีธาทัพไปตีได้เมือง หงสาวดี เมื่อราว 400 ปีก่อน สันนิฐานว่าพระองค์กำลังยกทัพไปตีเมืองตองอู ต่อ แต่กองทัพยังไม่พร้อมในการขนส่งเสบียง จึงยกเลิกการโจมตีดังกล่าว

นอกจากนี้ภายในยังมีสถานที่ชมแกะเลี้ยง ซึ่งมีกิจกรรมต่างๆให้ชมคือ ชมคอกแกะ การเลี้ยงแกะ ให้อาหารแกะ รวมถึงมีการสาธิตการตัดขนแกะด้วย ซึ่งขนแกะจะนำมาทำเป็นผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกให้แก่นักท่องเที่ยวด้วย  นอกจากนี้ยังมีส่วนให้ชมสถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าหายากและใกล้สูญพันธุ์บนเนื้อที่กว่า 150 ไร่ จุดเด่นของที่นี้คือ พระตำหนักปางตองซึ่งเป็นที่ประทับของพระบรมวงศานุวงศ์ยามเสด็จฯ เยือนมายังจังหวัดแม่ฮ่องสอน

,